استاندارد حسابرسی 700 یکی از استانداردهای مهم و کلیدی در حرفه حسابرسی است که به اصول و روش‌های تهیه و ارائه گزارش‌های حسابرسی می‌پردازد.

این استاندارد به طور رسمی تحت عنوان “تشکیل نظر و گزارش‌دهی در مورد صورت‌های مالی” شناخته می‌شود و به این منظور تدوین شده است که چارچوبی مشخص برای حسابرسان فراهم کند تا از طریق آن بتوانند نتایج بررسی‌ها و تحلیل‌های خود را به صورت منظم و استاندارد در قالب گزارش حسابرسی ارائه دهند.

استاندارد حسابرسي 700
گزارشگري نسبت به صورتهاي مالي

كليات
دامنه كاربرد

1. اين استاندارد، مسئوليت حسابرس در زمينه اظهارنظر نـسبت بـه صـورتهاي مـالي و
همچنين، شكل و محتواي گزارش حسابرس، به عنوان محصول حسابرسي صورتهاي
مالي، را تعيين و توصيف ميكند.
و 706 1 .2 استانداردهاي 705
، به شكل و محتواي گزارش حـسابرس در مـوارد ارائـه 2
گزارشهاي تعديل شده اختصاص دارد.
3 .اين استاندارد، با توجه به مجموعه كامل صورتهاي مالي با مقاصـد عمـومي تـدوين
در باره حـسابرسي مـوارد خـاص، از جملـه حـسابرسي 3 شده است. استاندارد 800
صـورتهاي مـالي تهيـه شـده براسـاس مبنـاي جـامع حـسابداري ديگـري غيـر از
استانداردهاي حسابداري، كاربرد دارد.
4. اين استاندارد يكنواختي گزارشهاي حـسابرسي را بهبـود مـيبخـشد. يكنـواختي در
گزارش حسابرسي، اعتبار آن را افـزايش مـيدهـد و بـه درك اسـتفاده كننـدگان و
تشخيص شرايط غير عادي كمك ميكند.

تاريخ اجرا

5. اين استاندارد براي حسابرسي صورتهاي مالي كه دوره مالي آنها از 1390/1/1 و پس
از آن شروع ميشود، لازمالاجرا است

اهداف

6 .اهداف حسابرس عبارت است از:
الف. اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي، براساس ارزيابي نتايج بـه دسـت آمـده از
شواهد حسابرسي كسب شده، و
ب. ارائه اظهارنظر به صورت شفاف در قالب يك گزارش كتبي، همراه با توصـيف
مبناي آن.

تعاريف

7. در اين استاندارد، اصطلاحات زير با معاني مشخص شده براي آنها بكار رفته است:
الف. صـورتهاي مـالي بـا مقاصـد عمـومي- صـورتهاي مـالي تهيـه شـده طبـق
استانداردهاي حسابداري.
ب. اظهارنظر تعديل نشده – اظهارنظر حسابرس، در مواردي كه وي به اين نتيجـه
رسيده است صورتهاي مالي، از تمام جنبههاي بااهميـت، طبـق اسـتانداردهاي
حسابداري به نحو مطلوب تهيه شده است.
8. در اين استاندارد، منظور از صورتهاي مالي، مجموعه كامل صورتهاي مالي با مقاصـد
عمومي شامل يادداشتهاي توضيحي است. معمولاً اين يادداشتها شامل خلاصـه اهـم
رويههاي حـسابداري و سـاير اطلاعـات توضـيحي اسـت. الزامـات اسـتانداردهاي
حسابداري، شكل و محتواي صورتهاي مالي و اجزاي تشكيلدهنده مجموعـه كامـل
صورتهاي مالي را مشخص ميكند.

الزامات
اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي

9 .حسابرس بايد درباره اينكه آيا صورتهاي مالي، از تمـام جنبـههـاي بااهميـت، طبـق
استانداردهاي حسابداري، به نحو مطلوب تهيه شده است يا خير، اظهارنظر كند.
.10 حسابرس براي تعيين نوع اظهارنظر بايد نتيجهگيري كند كه آيا نسبت به عاري بـودن
يا نبودن صورتهاي مالي از تحريفهاي بااهميت ناشـي از تقلـب يـا اشـتباه، اطمينـان
معقول كسب كرده است يا خير.
براي اين نتيجهگيري، حسابرس بايد موارد زير را مدنظر قرار دهد:
الف. نتيجهگيري در مورد كسب شواهد حسابرسي كافي و مناسـب طبـق اسـتاندارد
؛ 4 330
ب. نتيجهگيري در مورد بااهميت بودن يا نبودن تحريفهاي اصلاح نشده (به تنهـايي
، 5 يا در مجموع) و طبق استاندارد 450
پ. ارزيابيهاي لازم طبق بندهاي 11 تا 13 اين استاندارد.
11. حسابرس بايد اين موضوع را ارزيابي كند كه آيا صورتهاي مالي، از تمام جنبـههـاي
بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، به نحو مطلوب تهيه شده است يـا خيـر. در
اين ارزيابي بايد به جنبههاي كيفـي رويـههـاي حـسابداري واحـد تجـاري، شـامل
نشانههاي احتمالي جانبداري در قضاوتهاي مديريت، توجه شود. (رك: بندهاي ت1-
تا ت3-)
12. حسابرس بايد با توجه به الزامات استانداردهاي حسابداري، به ويـژه مـوارد زيـر را
ارزيابي كند:

الف. كفايت افشاي اهم رويههاي حسابداري؛
ب. هماهنگي رويههاي حسابداري با استانداردهاي حسابداري و مناسب بودن آنها؛
پ. معقول بودن برآوردهاي حسابداري انجام شده توسط مديريت؛
ت. مربوط بودن، قابل اتكا بودن، قابل مقايسه بودن و قابل فهـم بـودن اطلاعـات
ارائه شده در صورتهاي مالي؛
ث. كفايت اطلاعات افشا شده در صورتهاي مالي، جهت كمك به استفادهكنندگان
براي درك آثار معـاملات و رويـدادهاي بااهميـت بـر اطلاعـات منـدرج در
صورتهاي مالي؛ و (رك: بند ت4-)
ج . مناسب بودن اصطلاحات مورد اسـتفاده در صـورتهاي مـالي، شـامل عنـاوين
صورتهاي مالي.
13 .حسابرس بايد مناسب بودن نحوه اشاره يا توصيف استانداردهاي حـسابداري مبنـاي
تهيه صورتهاي مالي را بررسي كند. (رك: بندهاي ت5- تا ت9-)

شكل اظهارنظر

14. حسابرس زماني بايد اظهارنظر تعديل نشده ارائه كنـد كـه براسـاس نتيجـهگيـري او
صورتهاي مالي، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حـسابداري، بـه نحـو
مطلوب تهيه شده است.
15 .اگر حسابرس:
الف. براساس شواهد حسابرسي كسب شده به اين نتيجه برسد كه، صورتهاي مـالي
عاري از تحريف بااهميت نيست؛ يا
ب. قادر به كسب شواهد حسابرسي كافي و مناسب براي نتيجهگيري دربـاره نبـود
تحريف بااهميت در صورتهاي مالي نباشد،

بايد طبق استاندارد 705 اظهارنظر خود را در گزارش حسابرسي تعديل كند.

گزارش حسابرس

16. گزارش حسابرس بايد كتبي باشد. نمونهاي از گزارش حسابرس نسبت به صـورتهاي
مالي در پيوست اين استاندارد ارائه شده است.

اجزاي گزارش حسابرس
عنوان

17. گزارش حسابرس بايد عنواني داشته باشد كـه مشخـصاً نـشان دهـد گـزارش يـك
حسابرس مستقل است. (رك: بند ت10-)
مخاطب
18 .مخاطب گزارش حسابرس بايد با توجه بـه شـرايط قـرارداد و يـا الزامـات قـانوني
مشخص شود. (رك: بند ت11-)

بند مقدمه

19. در بند مقدمه گزارش حسابرس بايد مطالب زير تصريح شود: (رك: بـه بنـدهاي ت-
12 و ت13-)
الف. نام واحد تجاري كه صورتهاي مالي آن حسابرسي شده است؛
ب. اينكه صورتهاي مالي، حسابرسي شده است؛
پ. عناوين صورتهاي مالي حسابرسي شده؛
ت. عطف يادداشتهاي توضيحي صورتهاي مالي؛
ث. تاريخ و دوره تحت پوشش صورتهاي مالي.

مسئوليت هيئت مديره در قبال صورتهاي مالي

20. گزارش حسابرس بايد شامل بخشي با عنوان “مسئوليت هيئت مديره (يا اركان مـشابه
آن) در قبال صورتهاي مالي” باشد.
21 .در اين بخش از گزارش حسابرس، مسئوليتهاي اشخاصي كه در قبال تهيه صـورتهاي
مالي مسئوليت دارند، توصيف ميشود. عموماً اين مسئوليت به عهـده هيئـت مـديره
واحد تجاري يا اركان مشابه آن است.
22. براي توصيف مسئوليت، در گزارش بايد تصريح شود كه هيئت مـديره مـسئول تهيـه
صورتهاي مالي طبق استانداردهاي حسابداري است؛ اين مـسئوليت از جملـه شـامل
طراحي، اعمال و حفظ كنترلهاي داخلـي مربـوط بـه تهيـه صـورتهاي مـالي اسـت
به گونهاي كه اين صورتها عاري از تحريف بااهميت ناشي از تقلب يا اشـتباه باشـد.
(رك: بندهاي ت14- و ت15-)

مسئوليت حسابرس

23. گزارش حسابرس بايد شامل بخشي با عنوان “مسئوليت حسابرس” باشد.
24. در گزارش حسابرس بايد بيان شود كه مـسئوليت حـسابرس، اظهـارنظر نـسبت بـه
صورتهاي مالي براساس حسابرسي انجام شده طبق استانداردهاي حـسابرسي اسـت.
در گزارش حسابرس همچنين بايد بيان شود كه ايـن اسـتانداردها ايجـاب مـيكنـد
حسابرس الزامـات آيـين رفتـار حرفـهاي را رعايـت، و حـسابرسي را بـه گونـهاي
برنامه ريزي و اجرا كند كه از نبود تحريف بااهميـت در صـورتهاي مـالي، اطمينـان
معقول كسب شود. (رك: بندهاي ت16- تا ت18-)
25. در گزارش حسابرس، بايد توصيفي كلي از حسابرسي به صورت زير ارائه شود:
الف. حسابرسي شامل اجراي روشهايي براي كسب شواهد حسابرسي در باره مبـالغ
و ديگر اطلاعات افشا شده در صورتهاي مالي است؛

ب. انتخاب روشهاي حسابرسي به قضاوت حسابرس، از جمله ارزيـابي خطرهـاي
تحريف بااهميت صورتهاي مالي ناشي از تقلب يا اشتباه، بـستگي دارد. بـراي
ارزيابي اين خطرها، كنترلهاي داخلي مربوط به تهيه صورتهاي مالي به منظـور
طراحي روشهاي حسابرسي مناسب شرايط موجود، و نـه بـه قـصد اظهـارنظر
نسبت به اثربخشي كنترلهاي داخلي واحد تجاري، بررسي ميشود، و
پ. حسابرسي همچنين شامل ارزيابي مناسب بودن رويههاي حـسابداري اسـتفاده
شده و معقول بودن برآوردهاي حسابداري انجام شده توسط هيئت مديره و نيز
ارزيابي كليت ارائه صورتهاي مالي است.
.26 در گزارش حسابرسي بايد تصريح شود كه آيا به اعتقاد حسابرس، شواهد حسابرسي
كسب شده به عنوان مبنايي براي اظهارنظر، كافي و مناسب است يا خير.
اظهارنظر حسابرس
.27 گزارش حسابرس بايد شامل بخشي با عنوان “اظهارنظر” باشد.
.28 هنگام ارائه اظهارنظر تعـديل نـشده نـسبت بـه صـورتهاي مـالي تهيـه شـده طبـق
استانداردهاي حسابداري، نظر حسابرس بايد با استفاده از عبارت “… صورتهاي مالي
،… از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حسابداري، به نحو مطلـوب نـشان
ميدهد” اظهار شود. (رك: بندهاي ت19- و ت20-)
.29 در مواردي كه گزارش حسابرس به زباني غير از زبان فارسي ارائه ميشـود بايـد در
بند اظهارنظر به “استانداردهاي حسابداري ايران” اشاره شود.

ساير مسئوليتهاي گزارشگري

30. چنانچه حسابرس علاوه بر مسئوليتهاي بيان شده در اسـتانداردهاي حـسابرسي بـراي
گزارش نسبت به صـورتهاي مـالي، سـاير مـسئوليتهاي گزارشـگري خـود را در گـزارش

حسابرس مطرح كند، بايد اين مسئوليتها در بخش جداگانهاي از گـزارش بـا يـك عنـوان
فرعي مناسب مانند “گزارش در مورد ساير الزامـات قـانوني و مقرراتـي” درج شـود.
(رك: بندهاي ت21- و ت22-)
.31 اگر گزارش حسابرس شامل بخش جداگانهاي براي سـاير مـسئوليتهاي گزارشـگري
باشد، لازم است عناوين و توضيحات اشاره شده در بنـدهاي 19 تـا ،28 بـا عنـوان
فرعي “گزارش نسبت به صورتهاي مالي” ارائه شود. “گزارش در مورد ساير الزامـات
قانوني و مقرراتي” بايد بعد از “گزارش حسابرس نسبت به صـورتهاي مـالي” آورده
شود. (رك: بند ت23-)

امضاي حسابرس

32 .گزارش حسابرس بايد توسط افراد داراي مجوز حرفهاي يا قانوني مربوط امضا شود.
(رك: بند ت24-)

تاريخ گزارش حسابرس

33 .تاريخ گزارش حسابرس نبايد قبل از تاريخ تكميل فرايند گردآوري شواهد حسابرسي
كافي و مناسب به عنوان مبناي اظهارنظر حسابرس نسبت به صورتهاي مـالي، باشـد.
اين شواهد بايد نشاندهنده موارد زير نيز باشد: (رك: بندهاي ت25- تا ت27-)
الف. صورتهاي مالي، شامل يادداشتهاي توضيحي، تهيه شده است؛ و
ب . اشخاص ذيربط مسئوليت صورتهاي مالي را پذيرفتهاند.

نشاني حسابرس

34. نشاني حسابرس بايد در گزارش وي درج شود.

اشاره به استانداردهاي بينالمللي حسابرسي در گزارش حسابرس
35. انجام حسابرسي طبق استانداردهاي حسابرسي ايران منجر به رعايـت اسـتانداردهاي
بينالمللي حسابرسي نيز ميشود. بنابراين حسابرس مـيتوانـد در صـورت لـزوم در
گزارش خود علاوه بر استانداردهاي حسابرسي ايران بـه اسـتانداردهاي بـينالمللـي
حسابرسي نيز اشاره كند.

ساير اطلاعات همراه صورتهاي مالي (رك: بندهاي ت9- و ت28- تا ت33-)

36. اگر همراه صورتهاي مالي حسابرسي شده اطلاعات ديگري ارائه شود كه ارائه آن بـه
موجب استانداردهاي حسابداري، الزامي نيست، حسابرس بايد توجه داشته باشد كـه
آيا اين اطلاعات به وضوح از صورتهاي مالي حسابرسي شده متمايز شـده اسـت يـا
خير. در صورت متمايز نبودن اين اطلاعات، حسابرس بايد از مـديريت بخواهـد تـا
نحوه ارائه اين اطلاعات حسابرسي نشده را تغيير دهد. اگر مديريت اين درخواست را
نپذيرد، حسابرس بايد در گزارش خود تصريح كند كه اطلاعات ياد شده، حسابرسي
نشده است.
37 .ساير اطلاعاتي كه ارائه آن طبق استانداردهاي حسابداري، الزامي نيست، اما به علـت
ماهيت و چگونگي ارائه، متمايز نمودن آن از صـورتهاي مـالي حـسابرسي شـده بـه
وضوح، ميسر نيست و در نتيجه جزء لاينفك صورتهاي مالي است، بايد تحت پوشش
اظهارنظر حسابرس قرار گيرد. (ت9-)

توضيحات كاربردي

جنبه هاي كيفي رويه هاي حسابداري واحد تجاري (رك: بند 11)
ت.1- مديريت درباره مبالغ و موارد افشا در صـورتهاي مـالي، قـضاوت هاي متعـددي را
انجام ميدهد.
ت.2- حسابرس ممكن است در بررسي جنبههاي كيفـي رويـههـاي حـسابداري واحـد
تجاري، از جانبداري احتمالي در قضاوتهاي مديريت مطلع شود. حسابرس ممكن
است به اين نتيجه برسد كه آثار ناشي از نبود بيطرفي همراه بـا آثـار تحريفهـاي
اصلاح نشده، سبب تحريف بااهميت صورتهاي مالي ميشـود. نـشانههـاي نبـود
بيطرفي كه ميتواند ارزيابي حسابرس را در خـصوص وجـود يـا نبـود تحريـف
بااهميت در صورتهاي مالي تحت تأثير قرار دهد شامل موارد زير است:
• اصلاح گزينشي تحريف هايي كه در جريان حسابرسي به اطلاع مديريت رسـيده
است (براي مثال، اصلاح تحريفهايي كه باعث افزايش سـود دوره مـيشـود و
اصلاح نكردن تحريفهايي كه منجر به كاهش سود دوره ميگردد).
• جانبداري احتمالي مديريت در انجام برآوردهاي حسابداري.
ت.3- براي نتيجه گيري در مورد معقول بودن يا نبـودن يـك بـرآورد حـسابداري، نبايـد
نشانههاي جانبداري احتمالي مديريت را به مثابه تحريف قلمداد نمود. با اين حال،
اين نشانه ها ميتواند ارزيـابي حـسابرس از وجـود يـا نبـود تحريـف بااهميـت
در صورتهاي مالي را تحت تأثير قرار دهد.
افشاي آثار معاملات و رويدادهاي بااهميت بر اطلاعات مندرج در صورتهاي مالي (رك: بند -12ث)
ت.4- هدف صورتهاي مالي تهيه شده طبق استانداردهاي حـسابداري، ارائـه اطلاعـات
درباره وضعيت مالي، عملكرد مالي و جريانهاي نقدي واحد تجاري است. با توجه

به اين موضوع، حسابرس به ارزيابي اين مطلب ميپردازد كه آيا اطلاعـات افـشا
شده در صورتهاي مالي بـراي درك آثـار معـاملات و رويـدادهاي بااهميـت بـر
وضــعيت مــالي، عملكــرد مــالي و جريانهــاي نقــدي واحــد تجــاري توســط
استفادهكنندگان مورد نظر، كفايت دارد يا خير.
اشاره به استانداردهاي حسابداري (رك: بند 13)
ت.5- همانطور كه در استاندارد 200 تشريح شده است، هيئت مديره واحـد تجـاري يـا
اركان مشابه آن، مسئول تهيه صورتهاي مـالي طبـق اسـتانداردهاي حـسابداري و
اشاره به استانداردهاي مذكور در صورتهاي مالي است. ايـن امـر بـه ايـن دليـل
اهميت دارد كه استفادهكننـدگان صـورتهاي مـالي را از چـارچوب مبنـاي تهيـه
صورتهاي مالي آگاه ميسازد.
ت.6- تصريح اينكه صورتهاي مالي طبق اسـتانداردهاي حـسابداري تهيـه شـده اسـت،
در شرايطي مناسب ميباشد كه تمام استانداردهاي حسابداري لازمالاجرا در دوره
تحت پوشش صورتهاي مالي، رعايت شده باشد.
ت.7- توصيف غير دقيق يا مشروط (مانند بيـان اينكـه“صـورتهاي مـالي عمـدتاً طبـق
استانداردهاي حسابداري تهيه شده است”)، توصيف مناسبي نيـست و مـيتوانـد
باعث گمراهي استفادهكنندگان صورتهاي مالي شود.
ت.8- در مواردي كه صورتهاي مالي طبق استانداردهاي حسابداري ايران تهيه شده است
و شامل يك يادداشت يا صورت اضافي براي تطبيق آن با نتايج حاصل از كـاربرد
استانداردهاي بينالمللي گزارشگري مالي باشد، نبايد منطبق بـا ايـن اسـتانداردها
قلم داد شود، زيـرا صـورتهاي مـالي شـامل همـه اطلاعـات مـورد لـزوم طبـق
استانداردهاي بين المللي نيست.

ت.9- با اين وجود، ممكن است صورتهاي مالي طبق يك چارچوب گزارشـگري مـالي
تهيه شود و در يادداشتهاي توضيحي صورتهاي مالي ميـزان مطابقـت صـورتهاي
مالي با چـارچوب ديگـر توصـيف شـود (بـراي مثـال، صـورتهاي مـالي طبـق
استانداردهاي حسابداري ايران تهيه شـود و ميـزان انطبـاق آن بـا اسـتانداردهاي
بينالمللي گزارشگري مالي نيز توصيف گردد). چنين توصيفي، همـانطور كـه در
بند 37 عنوان شد، جزء ساير اطلاعاتي است كه به عنوان جزءلاينفـك صـورتهاي
مالي تلقي ميگردد و بنابراين تحت پوشش اظهارنظر حسابرس قرار ميگيرد.

گزارش حسابرس

عنوان (رك: بند 17)
ت.10- گزارش بايد عنوان “گزارش حسابرس مستقل” را داشته باشد. اين عنوان مؤيـد آن
است كه حسابرس، الزامات آيين رفتار حرفهاي مربوط به استقلال را رعايت كرده
است و بدين ترتيب گزارش حسابرس مستقل از گزارشهاي صـادر شـده توسـط
ديگران متمايز ميشود.مخاطب (رك: بند 18)
ت.11- مخاطب گزارش حسابرس معمولاً كساني هستند كه اين گـزارش بـراي اسـتفاده
آنها تهيه ميشود و غالباً مجمع عمومي عادي صاحبان سـهام يـا اركـان راهبـري
واحد تجاري است.

بند مقدمه (رك: بند 19)

ت.12- در بند مقدمه گزارش حسابرس ضـمن اشـاره بـه نـام واحـد تجـاري، عنـاوين
صورتهاي مالي اساسي، تاريخ و دوره تحت پوشش آنها و يادداشتهاي توضيحي،
تصريح ميشود كه صورتهاي مالي حسابرسي شده است.

ت.13- اگر حسابرس مطلع شود كه صورتهاي مـالي حـسابرسي شـده همـراه بـا سـاير
اطلاعات، در مجموعـهاي واحـد ماننـد گـزارش سـالانه، منتـشر خواهـد شـد،
در صورتي كه شكل ارائه اجازه دهد، ممكـن اسـت در گـزارش خـود شـماره
صفحات مربوط به صورتهاي مالي حسابرسي شده را مشخص كند. اين كـار بـه
استفادهكنندگان كمك ميكند صورتهاي مالي مورد اشاره در گزارش حسابرس را
تشخيص دهند.

مسئوليت هيئت مديره در قبال صورتهاي مالي (رك: بند 22)

ت.14- هيئت مديره واحد تجاري يا اركان مشابه آن، مسئول تهيه صورتهاي مـالي طبـق
استانداردهاي حسابداري است. براي مثال، در شـركتهاي سـهامي، هيئـت مـديره
مسئول تهيه صورتهاي مالي با مقاصد عمومي طبق استانداردهاي حسابداري است
به گونهاي كه وضعيت مالي، عملكرد مالي و جريانهاي نقـدي واحـد تجـاري را
به نحو مطلوب نشان دهد. اين مسئوليت از جمله شامل طراحي، اعمـال و حفـظ
كنترلهاي داخلي مربوط به تهيه صورتهاي مالي است به گونهاي كه اين صـورتها
عاري از تحريف بااهميت ناشي از تقلب يا اشتباه باشد.
ت.15- در برخي شرايط ممكن است حسابرس براي انعكاس مسئوليتهاي اضافي مديريت
در زمينه تهيه صورتهاي مالي طبق قوانين و مقـررات خـاص يـا ماهيـت واحـد
تجاري، به توصيف مسئوليت مديريت در بند 22 مواردي را اضافه كند.

مسئوليت حسابرس (رك: بند 24)

ت.16- در گزارش حسابرس تصريح ميشود كه مسئوليت حسابرس، اظهارنظر نسبت بـه
صورتهاي مالي بر اساس حسابرسي انجام شـده طبـق اسـتانداردهاي حـسابرسي
است و بدين وسيله مسئوليت حسابرس از مسئوليت هيئت مـديره در قبـال تهيـه
صورتهاي مالي متمايز ميشود.

ت.17- اشاره به استانداردهاي حسابرسي در گزارش حسابرس، بـراي اسـتفادهكننـدگان
گزارش حامل اين پيام است كه حسابرسي طبق اين استانداردها انجام شده است.
ت.18- حسابرس تنها زماني مجاز است به رعايت استانداردهاي حـسابرسي در گـزارش
خود اشاره كند كه الزامات اين استانداردها را رعايت كرده باشد.

اظهارنظر حسابرس (رك: بند 28)

ت.19- هدف از اشاره بـه اسـتانداردهاي حـسابداري در بنـد اظهـارنظر، مطلـع كـردن
استفادهكنندگان گزارش حسابرس از چارچوبي اسـت كـه اظهـارنظر حـسابرس
برمبناي آن ارائه شده است.
ت.20- همانطور كـه در بنـد ت9- اشـاره شـد، صـورتهاي مـالي ممكـن اسـت طبـق
استانداردهاي حسابداري ايران تهيه شده باشد و افزون بر آن ميزان انطبـاق آن بـا
استانداردهاي بينالمللي گزارشگري مالي افشا شود. همانطور كه در بنـد ت29-
تشريح شده است، به دليل اينكه چنين افشائياتي به روشـني از صـورتهاي مـالي
متمايز نيست، اظهارنظر حسابرس اين افشائيات را نيز دربرميگيرد.
الف. اگر اطلاعات افشا شده درباره رعايت استانداردهاي بينالمللي گزارشگري
مالي گمراه كننده باشد، طبـق اسـتاندارد 705 اظهـارنظر تعـديل شـده ارائـه
ميشود.
ب . اگر اطلاعات افشا شده گمراه كننده نباشد، اما به نظر حـسابرس، آگـاهي
استفادهكنندگان از آن براي درك صورتهاي مالي، موضوعي اساسي است،
طبق استاندارد 706 و به منظور جلب نظر استفادهكنندگان، يك بند تأكيد بـر
مطلب خاص به گزارش حسابرس افزوده ميشود.

ساير مسئوليتهاي گزارشگري (رك: بندهاي 30 و 31)

ت.21- حسابرس افزون بر مسئوليت معمول خود طبق استانداردهاي حسابرسي مبنـي بـر
اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالي، ممكن است مسئوليتهاي اضـافي بـراي ارائـه
گزارش درباره موضوعات معين ديگر نيز داشته باشد. براي مثال، ممكن اسـت از
حسابرس درخواست شود در صورت برخورد با موضوعات خاصـي در جريـان
حسابرسي صورتهاي مـالي، آنهـا را گـزارش كنـد. همچنـين، ممكـن اسـت از
حسابرس خواسته شود روشهاي اضافي خاصي را اجـرا و نتيجـه آن را گـزارش
كند يا راجع به موضوعات خاصي مانند كنترلهاي داخلي اظهارنظر كند.
ت.22- در برخي موارد، قوانين يا مقررات مربوط ممكن است حسابرس را ملزم يا مجـاز
نمايند ساير مسئوليتهاي گزارشگري خـود را در چـارچوب گـزارش حـسابرس
نسبت به صورتهاي مالي ايفا كند. در موارد ديگر، حسابرس ممكن است ملزم بـه
صدور گزارش جداگانه باشد.
ت.23- حسابرس بخشي مجزا از گزارش حسابرس نسبت به صورتهاي مالي را بـه سـاير
مسئوليتهاي گزارشگري اختصاص ميدهد تا به گونهاي شفاف ايـن مـسئوليتها از
مسئوليت حسابرس طبق استانداردهاي حسابرسي مبني بر ارائه گزارش نسبت بـه
صورتهاي مالي متمايز شود. در صورت لزوم، اين بخش ميتواند شـامل عنـاوين
فرعي براي توصيف محتواي بند يا بندهاي مرتبط با ساير مسئوليتهاي گزارشگري
باشد.

امضاي حسابرس (رك: بند 32)

ت.24- امضاي حسابرس ميتواند به نام مؤسسه حسابرسي، نام شخص حسابرس يا هـر دو
باشد.

تاريخ گزارش حسابرس (رك: بند 33)

ت.25- تاريخ گزارش حسابرس،استفاده كنندگان را آگاه مـيسـازد كـه حـسابرس، اثـر
رويدادها و معاملاتي را كه تا آن تاريخ روي داده است و وي از آنها مطلع شـده،
مورد توجه قرار داده است. مسئوليت حـسابرس در قبـال رويـدادها و معـاملات
تعيين شده است. 6 واقع شده بعد از تاريخ گزارش حسابرس در استاندارد 560
ت.26- از آنجا كه حسابرس نسبت به صورتهاي مالي اظهارنظر ميكند و مسئوليت تهيـه
و ارائه صورتهاي مالي با هيئت مديره (يا اركان مشابه آن) است، تـا زمـاني كـه
صورتهاي مالي (شامل يادداشتهاي توضـيحي) مربـوط تهيـه نـشده و مـديريت
مسئوليت آنها را نپذيرفته باشد، حسابرس نميتواند نسبت به كافي و مناسب بودن
شواهد حسابرسي كسب شده نتيجه گيري كند.
ت.27- مسئوليت تهيه و تأييد صورتهاي مالي شامل يادداشتهاي توضيحي مربوط به عهده
هيئت مديره يا اركان مشابه آن است. تأييد صورتهاي مـالي بايـد قبـل از تـاريخ
گزارش حسابرس نسبت به صورتهاي مالي باشد و شـواهد مربـوط بـه آن اخـذ
شود.
ساير اطلاعات همراه صورتهاي مالي (رك: بندهاي 36 و 37)
ت.28- واحد تجاري ممكن است طبق الزامات قانوني و مقرراتي يا به صورت اختيـاري
اطلاعات ديگري را همراه صورتهاي مالي ارائـه كنـد، كـه طبـق اسـتانداردهاي
حسابداري الزامي نيست. براي مثال، چنين اطلاعاتي ممكن است بـراي توصـيف
اقلام خاص صورتهاي مالي ارائه شود. چنين اطلاعاتي معمولاً به شـكل جـداول
پيوست يا به صورت يادداشتهاي جداگانه ارائه ميشود.
ت.29- اظهارنظر حسابرس، ساير اطلاعاتي را كه به دليل ماهيت و چگونگي ارائه آن بـه
روشني از صورتهاي مالي قابل تفكيك نيست، دربرميگيرد. براي مثال، ميتوان به

مواردي اشاره داشت كه صورتهاي مالي حاوي يادداشتي دربـاره ميـزان رعايـت
استانداردهاي بينالمللي گزارشگري مالي است. همچنين اظهارنظر حـسابرس بـه
يادداشتها يا جداول پيوست كه به صورتهاي مالي عطف متقابل داده شدهانـد، تـسري
مييابد.
ت.30- زماني كه اظهارنظر حسابرس به ساير اطلاعات تسري مي يابد چنانچـه اشـاره بـه
يادداشتهاي توضيحي صورتهاي مالي در بند مقدمـه گـزارش حـسابرسي كـافي
به نظر برسد، اشاره مشخص به چنين اطلاعاتي در بند مقدمه ضرورت ندارد.
ت.31- با توجه به قوانين و مقررات يا مفاد قرارداد حسابرسي ممكن اسـت ارائـه سـاير
اطلاعات ضرورت نداشته باشد. ارزيابي حسابرس در مورد تفكيك مناسب سـاير
اطلاعات حسابرسي نشده از مجموعه اطلاعات حسابرسي شده به عواملي ماننـد
نحوه ارائه اين اطلاعات در مجموعه حاوي صـورتهاي مـالي و سـاير اطلاعـات
حسابرسي شده، و اينكه آيا ساير اطلاعات عنوان “حسابرسي نشده” دارند يا خير،
بستگي دارد.
ت.32- مديريت ميتواند با انجام اقداماتي مانند موارد زير نحـوه ارائـه سـاير اطلاعـات
حسابرسي نشده را كه ممكن است اشتباهاً حسابرسي شده محـسوب شـوند، بـه
نحو مناسب تغيير دهد:
• حذف هرگونه عطـف متقابـل بـين صـورتهاي مـالي و جـداول پيوسـت يـا
يادداشتهاي جداگانه حسابرسي نـشده بـه گونـهاي كـه مـرز بـين اطلاعـات
حسابرسي شده و حسابرسي نشده به حد كافي روشن باشد.
• ارائه ساير اطلاعات حسابرسي نشده به طور مجزا از صـورتهاي مـالي، يـا در
شرايطي كه اين كار ممكن نيست، قرار دادن همه يادداشتهاي حسابرسي نـشده

به صورت فشرده در انتهاي يادداشت هاي الزامـي صـورتهاي مـالي و مـشخص
كردن آنها با عنوان “حسابرسي نشده”.

ت.33- اين واقعيت كه ساير اطلاعات، حسابرسي نشده است، مسئوليت حـسابرس را در
قبال مطالعه آن اطلاعات براي مشخص كردن مغايرتهاي بااهميت احتمالي آن بـا
صورتهاي مالي حسابرسي شده كاهش نميدهد. مسئوليتهاي حـسابرس در قبـال 7 ساير اطلاعات حسابرسي نشده در استاندارد 720
توصيف شده است.

نمونه گزارش حسابرس نسبت به صورت هاي مالي:

مفروضات:
• مجموعه كاملي از صورتهاي مالي حسابرسي شده است.
• صورتهاي مالي بـراي مقاصـد عمـومي و توسـط هيئـت مـديره واحـد تجـاري طبـق
استانداردهاي حسابداري تهيه شده است.
• حسابرس، علاوه بر حسابرسي صورتهاي مالي، مسئوليتهاي گزارشـگري ديگـري را نيـز
طبق قانون به عهده دارد.
گزارش حسابرس مستقل
به مجمع عمومي عادي صاحبان سهام شركت نمونه (سهامي عام)
گزارش نسبت به صورتهاي مالي
صورتهاي مالي شركت نمونه شامل ترازنامه به تاريخ 29 اسفند ماه 1×13 و صورتهاي سود
و زيان، سود و زيان جامع و جريان وجوه نقد براي سال مالي منتهـي بـه تـاريخ مزبـور، و
يادداشتهاي توضيحي 1 تا … توسط اين مؤسسه، حسابرسي شده است.
مسئوليت هيئت مديره در قبال صورتهاي مالي
مسئوليت تهيه صورتهاي مالي ياد شده طبق استانداردهاي حسابداري، بـا هيئـت مـديره شـركت
است؛ اين مسئوليت شامل طراحي، اعمال و حفظ كنترلهاي داخلي مربوط به تهيه صورتهاي مالي
است به گونهاي كه اين صورتها عاري از تحريف بااهميت ناشي از تقلب يا اشتباه باشد.

مسئوليت حسابرس
مسئوليت اين مؤسسه، اظهارنظر نسبت به صورتهاي مـالي يـاد شـده براسـاس حـسابرسي
انجام شده طبق استانداردهاي حسابرسي است. استانداردهاي مزبور ايجـاب مـيكنـد ايـن
مؤسسه الزامات آيين رفتار حرفهاي را رعايت و حسابرسي را بـه گونـهاي برنامـه ريـزي و
اجرا كند كه از نبود تحريف بااهميت در صورتهاي مالي، اطمينان معقول كسب شود.
حسابرسي شامل اجراي روشهايي براي كـسب شـواهد حـسابرسي دربـاره مبـالغ و ديگـر
اطلاعات افشا شده در صورتهاي مالي اسـت. انتخـاب روشـهاي حـسابرسي بـه قـضاوت
حسابرس، از جمله ارزيابي خطرهاي تحريف بااهميت صورتهاي مالي ناشـي از تقلـب يـا
اشتباه، بستگي دارد. براي ارزيابي اين خطرها، كنترلهاي داخلـي مربـوط بـه تهيـه و ارائـه
صورتهاي مالي به منظور طراحي روشهاي حسابرسي مناسب شرايط موجود، و نه بـه قـصد
اظهارنظر نسبت به اثربخشي كنترلهاي داخلي واحد تجاري، بررسـي مـيشـود. حـسابرسي
همچنين شامل ارزيابي مناسب بودن رويههاي حـسابداري اسـتفاده شـده و معقـول بـودن
برآوردهاي حسابداري انجام شده توسط هيئت مديره و نيز ارزيابي كليت ارائـه صـورتهاي
مالي است.
اين مؤسسه اعتقاد دارد كه شـواهد حـسابرسي كـسب شـده، بـراي اظهـارنظر نـسبت بـه
صورتهاي مالي، كافي و مناسب است.
اظهارنظر
به نظر اين مؤسسه، صورتهاي مالي ياد شده، وضعيت مالي شـركت نمونـه (سـهامي عـام) در
تاريخ 29 اسفند ماه 1×13 و عملكرد مالي و جريانهاي نقدي آن را براي سال مالي منتهي بـه
تاريخ مزبور، از تمام جنبههاي بااهميت، طبق استانداردهاي حـسابداري، بـه نحـو مطلـوب
نشان ميدهد.

گزارش در مورد ساير الزامات قانوني و مقرراتي
[شكل و محتواي اين بخش از گزارش حسابرس بـا توجـه بـه ماهيـت ديگـر مـسئوليت هاي
گزارشگري حسابرس، متفاوت خواهد بود.]
[امضاي حسابرس]
[تاريخ گزارش حسابرس]
[نشاني حسابرس- ميتواند در سربرگ مؤسسه حسابرسي نيز درج شود]