استانداردهای حسابداری ۲ یکی از مهمترین استانداردهای حسابداری در ایران و بسیاری از کشورهای جهان است که به موضوع حسابداری موجودیها میپردازد. این استاندارد، چارچوب و دستورالعملهایی را برای شناسایی، اندازهگیری و گزارشگری موجودی کالا در صورتهای مالی شرکتها و واحدهای اقتصادی ارائه میدهد.
هدف اصلی این استاندارد، اطمینان از ارائه منصفانه و قابل اتکای اطلاعات مربوط به موجودیها است تا استفادهکنندگان صورتهای مالی (مانند سرمایهگذاران، مدیران و حسابرسان) بتوانند تصمیمات بهتری اتخاذ کنند. رعایت استاندارد حسابداری ۲ باعث افزایش شفافیت مالی، مقایسهپذیری گزارشها و کاهش ریسکهای مرتبط با ارزیابی موجودیها میشود.
در این راهنما، با مفاهیم کلیدی، روشهای ارزیابی و ثبت موجودیها، و الزامات افشای اطلاعات طبق استانداردهای حسابداری ۲ آشنا خواهید شد.
| شماره استاندارد
|
عنوان استاندارد | Word | PowerPoint | |
|---|---|---|---|---|
| 24 | گزارشگري مالي واحدهاي تجاري در مرحله قبل از بهرهبرداري | دانلود فایل | ||
| 25 | گزارشگري بر حسب قسمتهاي مختلف | |||
| 26 | فعاليتهاي كشاورزي | |||
| 27 | طرحهاي مزاياي بازنشستگي | |||
| 28 | فعاليتهاى بيمه عمومى | |||
| 29 | فعاليتهاي ساخت املاک(اصلاح شده براساس استانداردهای حسابداری جدید تا مهر ۱۳۸۹) | |||
| 30 | سود هر سهم | دانلود فایل | ||
| 31 | داراييهاي غيرجاري نگهداري شده براي فروش و عمليات متوقف شده | دانلود فایل | ||
| 32 | كاهش ارزش داراييها | دانلود فایل | ||
| 33 | مزایای بازنشستگی کارکنان | دانلود فایل | ||
| 34 | رویه های حسابداری،تغییر در برآوردهای حسابداری و اشتباهات | |||
| 35 | مالیات بر درآمد | دانلود فایل | ||
| 36 | ابزارهای مالی_ ارائه | دانلود فایل | ||
| 37 | ابزارهای مالی_ افشا | دانلود فایل | ||
| 38 | ترکیبهای تجاری (مصوب ۱۳۹۸) | دانلود فایل | ||
| 39 | صورتهای مالی تلفیقی (مصوب ۱۳۹۸) | دانلود فایل | ||
| 40 | مشارکتها (مصوب ۱۳۹۸) | دانلود فایل | ||
| 41 | افشای منافع در واحدهای تجاری دیگر (مصوب ۱۳۹۸) | دانلود فایل | ||
| 42 | اندازهگیری ارزش منصفانه | دانلود فایل | ||
در استانداردهای حسابداری شماره ۲، موجودیها (Inventory) عبارتاند از داراییهایی که:
برای فروش در روال عادی عملیات واحد تجاری نگهداری میشوند (مانند کالا در فروشگاهها)،
در فرآیند تولید برای فروش قرار دارند (مانند محصولات در حال ساخت در کارخانه)، یا
به منظور مصرف در فرایند تولید کالا یا ارائه خدمات خریداری شدهاند (مانند مواد اولیه یا ملزومات).
به زبان ساده، هر نوع کالایی که برای فروش یا استفاده در تولید نگهداری میشود، موجودی محسوب میشود.
در این استاندارد، هزینه (Cost) به مجموع مخارجی اطلاق میشود که واحد تجاری برای خرید یا تولید موجودیها متحمل میشود. این هزینهها میتواند شامل موارد زیر باشد:
قیمت خرید کالا یا مواد،
هزینههای حمل و نقل،
هزینههای تبدیل (مانند دستمزد مستقیم و سربار تولید)،
و سایر مخارج لازم تا زمانی که موجودی آماده فروش یا مصرف شود.
بنابراین هزینه موجودی فقط به قیمت خرید محدود نیست، بلکه همه هزینههای مستقیم و غیرمستقیمی که برای رساندن موجودی به محل و وضعیت فعلی آن صرف شده، در محاسبه هزینه منظور میشود.
مطابق با استاندارد حسابداری شماره ۲، موجودیها باید به “بهای تمامشده” یا “ارزش خالص فروش” (هرکدام کمتر باشد) در صورتهای مالی ثبت شوند.
بهای تمامشده شامل همه مخارجی است که برای تهیه و آمادهسازی موجودی تا وضعیت فعلی آن انجام شده است.
ارزش خالص فروش نیز مبلغی است که انتظار میرود موجودیها در شرایط عادی بازار فروخته شوند، منهای هزینههای برآوردی فروش و تکمیل.
ارزشگذاری موجودیها، به معنای تعیین عددی است که موجودی باید در صورتهای مالی ثبت شود.
دو اصل مهم در ارزشگذاری:
اگر ارزش خالص فروش کمتر از بهای تمامشده باشد، باید موجودی به ارزش خالص فروش ثبت شود (اصل احتیاط).
همواره باید روشی منظم و یکنواخت برای ارزشگذاری موجودیها انتخاب و اجرا شود.
برای محاسبه بهای تمامشده موجودیهای خروجی (فروختهشده یا مصرفشده)، سه روش اصلی وجود دارد:
در روش FIFO (First-In, First-Out)، فرض بر این است که ابتدا کالاهایی که زودتر خریداری یا تولید شدهاند، زودتر هم از انبار خارج میشوند.
در نتیجه، موجودی پایان دوره شامل کالاهایی است که جدیدتر خریداری شدهاند و بهای آنها به عنوان موجودی پایان دوره شناسایی میشود.
مزیت:
در دورههای تورمی، موجودی پایان دوره به ارزش روز نزدیکتر است.
در این روش، بهای تمامشده هر واحد موجودی بر اساس میانگین موزون بهای تمامشده واحدهای مشابه در طول دوره محاسبه میشود.
یعنی هر بار خرید یا ورود جدید به انبار، میانگین جدیدی از بهای تمامشده برای همه موجودیها محاسبه میگردد.
مزیت:
نوسان قیمت خرید کمتر بر سود و بهای تمامشده تأثیر میگذارد و محاسبات سادهتر میشود.
در این روش، بهای تمامشده هر قلم موجودی به طور جداگانه شناسایی و ردیابی میشود.
این روش بیشتر در مورد کالاهای گرانقیمت یا خاص (مثل خودرو، جواهرات، ماشینآلات خاص) استفاده میشود که شناسایی هر واحد ممکن و منطقی است.
مزیت:
دقیقترین روش برای تطبیق بهای تمامشده با هر واحد موجودی.
ارائه و افشای اطلاعات در استانداردهای حسابداری ۲
بر اساس استاندارد حسابداری شماره ۲، شرکتها موظف هستند اطلاعات کافی و مناسب درباره موجودیها را در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی افشا کنند تا استفادهکنندگان بتوانند تصویر شفاف و واقعی از وضعیت مالی شرکت داشته باشند.
روشهای ارزشگذاری موجودیها: باید مشخص شود از چه روشی (مثلاً FIFO یا میانگین موزون) برای ارزیابی موجودیها استفاده شده است.
مبلغ موجودیها در طبقات مختلف: مبلغ هر دسته از موجودیها (مواد اولیه، کالاهای ساختهشده، کالاهای در جریان ساخت و…) باید جداگانه افشا شود.
موجودیهای ثبتشده به ارزش خالص فروش: اگر بخشی از موجودیها به ارزش خالص فروش ثبت شده، مبلغ و دلیل آن افشا گردد.
وجود هرگونه محدودیت یا وثیقه بودن موجودیها: اگر موجودیها به عنوان وثیقه نزد بانکها یا اشخاص ثالث قرار گرفته باشند، باید در یادداشتها ذکر شود.
سایر اطلاعات بااهمیت: مانند کاهش ارزش موجودیها، زیان کاهش ارزش، و موارد خاص دیگر.
افشای صحیح و کامل اطلاعات، شفافیت مالی شرکت را افزایش میدهد و از بروز ابهام یا سوءتفاهم برای کاربران صورتهای مالی جلوگیری میکند.
تغییر روش فقط در شرایط خاص و با ارائه توضیح مناسب و ذکر دلایل تغییر امکانپذیر است. اثر مالی ناشی از تغییر باید در یادداشتهای صورتهای مالی افشا شود.
این موجودیها به عنوان دارایی شرکت ثبت نمیشوند و تنها در یادداشتهای توضیحی، ماهیت آنها ذکر میشود.
در صورت کاهش ارزش موجودی به کمتر از بهای تمامشده (به دلیل فساد، کاهش قیمت و…)، باید موجودی به ارزش خالص فروش شناسایی و مابهالتفاوت بهعنوان زیان کاهش ارزش موجودیها در صورت سود و زیان ثبت شود.
بله، تمام هزینههایی که برای آمادهسازی موجودی تا محل و وضعیت فعلی آن صرف شده، از جمله هزینه حمل، بیمه و… جزو بهای تمامشده محسوب میشود.
برای موجودیهایی که ماهیت ویژه و منحصر به فرد دارند (مانند کالاهای خاص یا لوکس)، روش شناسایی ویژه مناسب است.
All Right Reserved
.png){kind=small}
